روزشمار حوادث کار در ایران

یکم اردیبهشت ماه ۱۳۸۴ تا یازدهم اردیبهشت ماه ۱۳۸۵

بدون شرح وبه نقل از مطبوعات رسمی کشور

کنفرانس حفاظت و ایمنی در محل کار ،  ۴ تا ۶  آبانماه ۱۳۸۴ در شهر دوسلدورف آلمان، اعلام نمود که بر اساس آمار موجود  روزانه ۶۰۰۰ کارگر در اثر حوادث و بیماری های ناشی از مواد سمی و مضر در محل کار جان خود را از دست میدهند . در سال گذشته ۲٫۲۰۰٫۰۰۰ کارگر جان خود را از دست دادند ، ازاین میان ۳۵۰٫۰۰۰ در اثر حادثه در محل کار و ۱٫۷۰۰٫۰۰۰ نفر در اثر جراحات و بیماری های ناشی از موا د سمی و مضر به تدریج جان خود را از دست داده اند.

بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی سازمان پزشکی قانون ایران ،۶۹۷ کارگر طی سال ۱۳۸۴بر اثر حوادث محل کار جانشان را از دست داده اند. آمارهای ارائه شده از سوی این سازمان نشان می دهد که حوادث محل کار در ایران نسبت به سال ۱۳۸۲ بیش از ۳۴ درصد افزایش یافته است. عدم تامین امکانات ایمنی و استانداردهای محل کار از سوی کارفرمایان مهمترین عامل حوادث محل کار اعلام شده است. بیکاری، نبود امنیت شغلی و فشار کارفرمایان باعث شده است که کارگران از مطالبه امکانات ایمنی محل کار خودداری کنند و عدم نظارت دولت بر محلهای کارگران نیز عامل افزایش شمار کارگران قربانی حادثه محل کار می باشد.

 بنا بر اعلام رئیس سازمان بهزیستی ایران در گفتگو با رسانه های داخلی، ۱۴ میلیون نفر از مردم ایران زیر خط فقر زندگی می کنند. محمد رضا راه چمنی ضمن بیان این مطلب گفت که بیش از ۲ میلیون نفر از مردم ایران از گرسنگی رنج می برند و حدود ۷ میلیون نفر نیز تقریبا فقیر هستند که بر اساس آمارهای رسمی  جمعیت فقیر ایران بالغ بر ۲۱ میلیون نفر می باشند.

 

دکتر احسان رفيعي‌منش در گفتگو با روزنامه خراسان:

 بطور کلى در ارتباط با عوارض ناشى از کار دو واژه به صورت جداگانه تعريف مي‌شود: حوادث شغلى و بيماري‌هاى شغلى. تفاوت اين دو واژه در اين است که حوادث شغلي، از قبيل سقوط‌ها، برخورد اجسام با انسان، انفجار يک دستگاه و يا يک ديگ بخار، غالبأ خيلى زودرس و به شکل آني، در زمان مشخص و در اثر عوامل خاصى ايجاد مي‌شود, اما بيماري‌هاى شغلى در درازمدت و گاهى پس از ۱۵ تا ۲۰ سال و احيانأ در زمانى که محيط کارى فرد کاملأ تغيير يافته و يا حتى بازنشسته شده است، خود را نشان مي‌دهد. اين متخصص طب کار مى گويد: در مورد بيماري‌هاى شغلى اين حق براى فرد مبتلا وجود دارد که از کارفرماى خود تقاضاى حق و حقوق قانونى داشته باشد. چرا که بيماري‌هاى شغلي، غيرقابل علاج و يا صعب‌العلاج است. اين ويژگى بايد توجه مارا هرچه بيشتر به پيشگيرى از بروز اين بيماري‌ها جلب نمايد.

واقعیت ها

روزانه دهها نوع حادثه در گوشه و کنار ایران رخ می دهد و کارگرن زیادی به علت نبود امنیت شغلی و جانی کشته می شوند و هیچ کسی نیز جوابگوی مرگ این کارگران نمی باشد. کارگرانی که به علت نبود کار تن به هر کاری ولو غیر ایمنی می دهند. از سوی دیگر، کارفرمایان به هیچ وجهی نگران از دست دادن کارگران خود نیستند چرا که هزاران کارگر بیکار پشت درهای کارخانه ها در انتظار کار صف بسته اند و تک تک آنان مجبورند برای تامین زندگی خانواده هایشان به هر کار مشقت بار و نا امنی تن در دهند، زیرا که هیچ کنترل و یا قانونی در دفاع از کارگران وجود ندارد.

 

در همین رابطه باید به نقش دستمزدهای نازل کارگران در تشدید سوانح کاری نیز اشاره کرد. دستمزدهای کارگران- تازه اگر به موقع پرداخت گردند- با توجه به حجم تورم بسیار پائین بوده و این خود عاملی است که کارگر را وادار می کند که یا کودکان خود را روانه بازار کار کنند ویا برای دریافت حقوق بیشتر بدون توجه به قدرت بدنی دست به اضافه کاری بزند و بدین طریق ساعات کار روزانه از آنچه که باید بیشتر می شود. اموری که درصد وقوع حوادث مرگبار در هنگام کار را افزایش می دهند.

 

علاوه بر تمام این معضلات، در شرایط وجود ده ها قانون ضد کارگری که در روابط بین سرمایه داران و کارگران حاکم است، کارگران کوچکترین تامینی هنگام قربانی شدن در زمان وقوع سوانح کاری ندارند. بسیاری از کارگران ایران امروز حتی از داشتن حق بیمه های اجتماعی که حقی قانونی است نیز محرومند.  چرا که کارفرمایان حاضر به پرداخت هزینه های مقرره به این ادارات نبوده و عملا به بهانه بدهکاری از بیمه کردن بعضی از کارگران خودداری می کنند. کارفرمایان بارها به منظور شانه خالی کردن از مسئولیت خود در قبال سلامت و جان کارگران، خود کارگر را در وقوع حوادث کار سهل انگار و مقصر دانسته و او را مورد سرزنش قرار داده و به همین بهانه از پرداخت هزینه بیمارستان امتناع ورزیده اند. اکثر کارگران در قبال مسايل ايمنی فاقد حمايت قانونی هستند و اکثرشان نمی توانند برای جراحات يا بيماريهای پيش آمده در محيط کار تاوان و غرامت مطالبه کنند.

در جائی که کارگران با پائین بودن دستمزدها و عقب افتادن حقوق خود حتی قادر به تامین ابتدائی ترین نیازهای روزمره خویش نیستند چگونه می توانند در صورت مواجه شدن با آسیب های فیزیکی و روحی گاها مرگبار در زمان کار، از عهده پرداخت هزینه های سنگین بیمارستان و دارو برآیند. در نتیجه این کارگران و اعضای خانواده اشان اغلب اوقات نه تنها مجبورند از مراجعه به پزشک خودداری کنند بلکه برای ادامه زندگی مشقت بار خویش گاها ناگزیر به فروش اعضای بدن خود می شوند.

ابتلا به بیماریهای مختلف و صدمات جانی در محیط های آلوده و خطرناک کار پدیده ی جدیدی نبوده و همیشه تا جائی که امکان داشته از جانب سرمایه داران به کارگران تحمیل شده است. کافی است که نگاهی به آمار مرگ و میر کارگران در اثر مشاغل سخت و طاقت فرسا و حوادث در محیط های کارگری بیاندازیم تا از وضعیت اسفبار کارگران مطلع شویم و بیشتر به عمق فجایعی که سیستم استثمارگر سرمایه داری در حیات کارگران ببار می آورد پی ببریم.  در بسیاری از موارد حادثه محل کار که منجر به مرگ کارگران می شود از سوی کارفرمایان مخفی نگه داشته می شود و قطعا شمار کارگران قربانی حادثه محل کار بیشتر از آمارهای موجود می باشد.

توضیحی کوتاه از جانب ما:

غا لب سوانح کار درمطبوعات ووسایل ارتباط جمعی منعکس نگردید ه وگاهأ بخش های  کوچکی از آن در لابلای سایر حوادث واخبار به صورتی کمرنگ ونه به عنوان معضلی جدی وبخشی از بیحقوقی کارگران طرح میگردد. با نگاهی کوتاه به رسانه ها و سایت های خبری براحتی میتوان دریافت که عمده حوادث کار درمراکز صنعتی وبخصوص صنایع بزرگ همچون صنعت نفت وپطروشیمی، ذوب آهن، تراکتورسازی و ماشین سازی ها، صنایع فلز، صنایع کشت مکانیزه، شیلات، کارخانه های تولید قند وخصوصأ در اکثر صنایع دولتی انعکاس بیرونی نیافته ودر خبررسانی غایب می باشند. همچنین صدمات تدريجي ناشي از غير ايمني بودن محيط، ابزار و سختي كار و تماس با مواد شيميايي سمي که كارگران را به بيماريهاي پوستي، عضلاني، ريوي و قلبي و درنهایت از كارافتادگي و مرگ زودرس دچار ميكند، در هيچ كجا بيان وبه آن پرداخته نمي شود. نبود تشکلات واقعی کارگران وعدم وجود رسانه های کارگری عامل دیگری در مسکوت ماندن اخبار ودلایل حوادث کار می باشد.

 حوادث مندرج در جدول پایین قطعا بخش کوچکی از اخبار منعکس شده در مطبوعات است، آنهم بخشی که ما امکان دسترسی به آن را داشته ایم. صرفنظر از استفاده جزیی از یکسری منابع اینترنتی، بخش عمده منابع مورد استفاده ما سایت ها و مطبوعات ذیل می باشند:

سایت پیام                                   www.payam.nu                                   

سایت کارگر امروز                        www.workertoday.com

آفتاب نیوز                      www.aftabnews.ir

روزنامه کیهان                 www.kayhannews.ir